حرمت آدم ها را بدانیم

گاهی یک شال، فقط شال نیست؛ گاهی یک قاب، فقط یک قاب نیست. بعضی هدیه‌ها وقتی بر دوش انسانی می‌نشینند یا به دست او سپرده می‌شوند، معنای دیگری پیدا می‌کنند؛ معنای احترام، قدردانی و گفتنِ جمله‌ای که شاید باید بسیار پیش‌تر گفته می‌شد: «ما تو را می‌بینیم و قدر سال‌هایی را که برای این سرزمین، برای هنر و برای فرهنگش گذاشتی، می‌دانیم.»

پیشکسوتان، بخشی از حافظه زنده ما هستند؛ آدم‌هایی که سال‌های عمرشان را در گود، بر صحنه، پشت دوربین و در میان مردم سپری کرده‌اند و بخشی از آنچه امروز داریم، حاصل قدم‌هایی است که آنان دیروز برداشته‌اند. شاید روزگار بسیاری از خاطرات را کم‌رنگ کند، اما قدرشناسی می‌تواند اجازه ندهد نام و جایگاه این آدم‌ها در هیاهوی روزمرگی به فراموشی سپرده شود.

چه خوب است که قدر آدم‌ها را به زمانی موکول نکنیم که دیگر صدایشان را نمی‌شنویم، دستشان را نمی‌فشاریم و نگاهشان را نمی‌بینیم. بعضی حرف‌ها باید در حضور خودشان گفته شود، بعضی محبت‌ها باید به خودشان برسد و بعضی شال‌ها باید پیش از آنکه خاطره‌ای از یک انسان باقی بماند، بر شانه‌های او بنشیند.

دیدار با پیشکسوتان فقط احوالپرسی نیست. گاهی یک دیدار کوتاه، یک دست فشردن، یک شاخه گل یا چند کلمه صمیمانه می‌تواند خستگی سال‌ها را از تن آدمی بیرون کند. انسان بیش از هر چیز به این نیاز دارد که بداند هنوز دیده می‌شود، هنوز عزیز است و هنوز کسانی هستند که رد پای زندگی او را به خاطر دارند.

در فرهنگ پهلوانی، احترام به بزرگ‌تر و پیشکسوت، یک رسم تشریفاتی نیست؛ بخشی از مرام است. پهلوانی فقط در قدرت بازو و زورِ میدان خلاصه نمی‌شود؛ در این است که حرمت آدم‌ها را بدانیم، دست پیشکسوت را بگیریم و اجازه ندهیم سرمایه‌های انسانی و فرهنگی‌مان در سکوت و تنهایی روزگار بگذرانند.

از همین منظر، تجلیل حاج احمد بابایی، پیشکسوت ورزش زورخانه‌ای و خادم اهل‌بیت(ع)، از عزت‌الله رمضانی‌فر، بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون، در رودهن، تنها یک آیین تجلیل نبود؛ تصویری زیبا از کنار هم نشستن دو جهان آشنا بود؛ جهان پهلوانی و جهان هنر، در نقطه‌ای مشترک به نام احترام.

وقتی حاج احمد بابایی طاقه‌شال را بر دوش عزت‌الله رمضانی‌فر انداخت و قاب نفیسی را به او تقدیم کرد، در حقیقت چیزی فراتر از یک هدیه میان دو انسان رد و بدل شد. آن شال، حرمت سال‌های سپری‌شده بود و آن قاب، شاید نشانی از این حقیقت ساده که تلاش آدم‌ها دیده می‌شود و خاطره حضورشان هنوز برای دیگران ارزشمند است.

رمضانی‌فر سال‌های بسیاری را در سینما و تلویزیون سپری کرده و با نقش‌هایی که ایفا کرده، بخشی از خاطرات تصویری چند نسل را ساخته است. همان‌گونه که بسیاری از پیشکسوتان ورزش باستانی، سال‌ها در گود ایستادند و بخشی از فرهنگ و مرام این سرزمین را زنده نگه داشتند. این سرمایه‌ها را نمی‌توان با عدد و عنوان سنجید؛ ارزش آنان در ردپایی است که از خود بر جا گذاشته‌اند.

شاید زیباترین شکل قدرشناسی این باشد که چراغ محبت را برای آدم‌ها زمانی روشن کنیم که هنوز گرمای آن را احساس می‌کنند. تا وقتی هستند، به دیدنشان برویم؛ صدایشان کنیم؛ کنارشان بنشینیم؛ خاطراتشان را بشنویم و اگر حقی از آنان بر گردن ما و جامعه مانده است، با یک جمله، یک دیدار و یک شاخه گل ادا کنیم. چه بسیار دل‌هایی که بیش از هر هدیه‌ای، منتظر شنیدن یک «یادت هستیم» ساده‌اند.

چراغی که قرار است روشن بماند، باید در روز روشن افروخته شود؛ نه وقتی که دیگر دستی برای گرفتن، چشمی برای دیدن و دلی برای شاد شدن باقی نمانده است. پیشکسوتان، چراغ‌های روشن این سرزمین‌اند؛ بیاییم تا خودشان کنار ما هستند، به احترامشان بایستیم، شانه‌هایشان را ببوسیم و بگوییم: دیدیم، به یاد داریم و قدر می‌دانیم.